Geldige, ongeldige en blanco stemmen Tweede Kamer 1925-2006

Aantallen per provincie

Opmerkingen

Hier zijn tabellen te vinden met het aantal kiesgerechtigden en aantallen geldige, blanco en overig ongeldige stemmen voor de Tweede-Kamerverkiezingen in de periode 1925-2006. In de periode 1918-1970 was er een opkomstplicht. Als gevolg daarvan was het aantal ongeldige stemmen een stuk hoger dan tegenwoordig. Van de verkiezingen van 1918 en 1922 zijn geen aantallen ongeldige stemmen bekend, van 1925 en 1929 alleen landelijke aantallen (helaas zonder onderscheid tussen blanco en overig ongeldige stemmen). Vanaf 1989 wordt er geen onderscheid meer gemaakt tussen blanco en overig ongeldige stemmen. Tegenwoordig zullen bijna alle ongeldige stemmen blanco stemmen zijn, met de stemmachine is het onmogelijk op een andere manier dan blanco ongeldig te stemmen.

De aantallen voor 1994 zijn vermoedelijk te hoog voor Nederland, Utrecht, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Limburg. In een aantal gemeenten in deze vier provincies was het aantal ongeldige stemmen onwaarschijnlijk hoog. In Rotterdam en Woerden zou bijna 5% ongeldig gestemd hebben, in Schinnen 7%, in Schijndel 8,5%, in Loenen 15% en in Maasdonk zelfs de helft van de stemmen ongeldig zijn geweest, dit laatste bij een opkomst van 160%(!). Dit zijn waarschijnlijk tik-/telfouten. Als deze cijfers gecorrigeerd worden naar een aantal wat meer in de lijn der verwachtingen ligt, komt het totaal aantal ongeldige stemmen uit op 27139, waarvan 996 uit Utrecht, 7652 uit Zuid-Holland, 3695 uit Noord-Brabant en 2565 uit Limburg. Het aantal geldige stemmen verandert niet, het aantal uitgebrachte stemmen (en de opkomst) uiteraard wel.

Procentueel betekent dit dat landelijk de opkomst daalt naar 78,71%, terwijl 0,30% van de uitgebrachte stemmen ongeldig was. In Z-Holland was 0,41% ongeldig; in Noord-Brabant 0,28% en in Limburg 0,41%.

Voor Flevoland wordt in de periode 1946-1959 de totalen voor de Noordoostpolder en de Zuidelijke IJsselmeerpolders gebruikt, in de periode 1963-1982 het totaal van het openbaar lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders en de later uit dit lichaam gevormde gemeenten Dronten, Lelystad, Almere en Zeewolde en vanaf 1986 de nieuwgevormde provincie Flevoland, samengesteld uit de genoemde vier gemeenten en de gemeenten Noordoostpolder en Urk, tot dan deel uitmakend van Overijssel.

Verklaring tabellen

Kiesger. is het aantal kiesgerechtigden.

Geldig is het aantal uitgebrachte geldige stemmen. Dit is het aantal stemmen waarmee de kiesdeler berekend wordt.

Blanco is het aantal stembiljetten dat ongeldig was omdat geen enkele kandidaat aangekruist was (of het aantal keer dat de knop "blanco" op een stemmachine is ingedrukt). In tegenstelling tot wat menigeen denkt komen blanco stemmen niet automatisch terecht bij de grootste partij. Ook verhogen blanco stemmen niet de kiesdeler. De enige invloed die blanco stemmen hebben is op de opkomst, waarin ze wel meetellen.

Ongeldig is het aantal stembiljetten dat op een andere manier ongeldig is gemaakt dan door blanco te stemmen ("overig ongeldig"). Voorbeelden zijn twee of meer kandidaten aankruisen, namen doorstrepen of teksten op het stembiljet schrijven.

Totaal is het totaal van blanco en overig ongeldige stemmen.

Opkomstpercentages en percentages blanco en ongeldige stemmen

Index